LADON ET CYDNVS PASTORES
LADON
Cydne, sub algenti recubas dum molliter umbra
Nec noua mutato perquiris pascua colle,
Segnis et exesis miserum pecus afficis herbis,
Nos patimur solem et nullo requiescimus antro,
5
Dum fastiditi mutamus gramina campi
Et pudet has saturas non semper cernere fetas.
At tu lasciuis uictus dum pasceris umbris,
Heu macie siccantur oues, heu decipis agnos!
CYDNVS
Non, ut rere, Ladon, mihi parcens otia capto,
10
Non ita sum felix ut sim mihi carus et istam,
Quam mala dilacerant, cupio palpare iuuencam.
Nam mihi, si qua mei (credas modo) cura maneret,
Esset prima gregis. Scis tu, nec fallere possum,
Vt fuerim solitus rapido sub sole per agros
15
Currere et irrigui frigus perquirere fontis,
Quo pecus aut totas possem recreare capellas.
Scis bene tuque meo requiesti saepe labore.
Noui equidem tantoque magis nunc miror inerti
Quod sub fronde iaces, socios dum currere cernas
20
Pastores pecorisque tui nos cura remordet.
En ego praeteriens miseros hac (heu scelus!) hora
Inclusos querulis dimisi matribus agnos;
Hunc quoque, quem cernis, tenuem exhaustumque nec ipsos
Edere balatus consumpta uoce ualentem
25
Ipse ferens manibus, modo uiuat, ad ubera duco.
CYDNVS
O utinam, ut credis, solite mea membra domaret
Communis de sole calor, quamque arguis esset
Vera quies aestusque meos haec pelleret umbra.
Sed ferit interno non simplex flamma calore
30
(Heu nescis!) totoque obsedit pectore mentem
Nec mihi cura gregis superest nec cura salutis.
Cur sic, Cydne, uirum tete obliuisceris esse?
Non sic notus eras: procul hoc, procul effice crimen,
Vt bene quaesiti spes non cadat una peculi.
35
Quin age, iam te redde gregi: mens, crede, leuatur.
O mihi quam libuit, modo cum tua saepta reclusi,
Clamosos spectare greges concurrere natis
Implentesque meas mixtis balatibus aures!
Et spectare fuit sola sub matre gemellos
40
Ducere in alternum, simul ubera fronte ferire.
Et quid solus eram? Mecum si, Cydne, fuisses,
(Hoc scio) quisquis is est, maeror potuisset abire.
CYDNVS
Dudum, care Ladon, Cydno fuit una uoluptas
De gregibus gaudere suis. Nunc tempus iniquum,
45
Nunc aliud uotum mutataque pectore mens est
Atque animo infelix longe captiuus aberro.
Quid, quaeso, repetis curasque reuoluis inanes?
Perge modo mecum sparsasque recollige fetas;
Quis tamen hic aut unde dolor prius, oro, fatere.
CYDNVS
50
Scis, reor, hunc collem, lauros ubi dicimus altas,
Vnde forum et celsas securi cernimus arces,
Lactea cum turbae portamus dona molestae.
Hoc domus in colle est, nostra (puto) non minor urbe
Et tamen hoc melius, domina quod Systide gaudet:
55
Systis amor Cydni, Systis spes uitaque Systis,
Systis per quam homines tantum superare uidebar,
Quantum iuniperis pinus exstare comantes
Nouimus atque lupis magnorum colla leonum.
Dic rogo, quando mihi secure cuncta fateris,
60
Fecerit hanc dominam quae te fortuna uidere.
CYDNVS
Fors Lycidas fuit: hunc eadem uia fecit amicum.
Hic modo, dum per iter gradimur, deuertere secum
Suasit ad occursum dominae. Mox, utpote notus,
Accessit meruitque loqui; quod tunc magis ipse
65
Dum stupeo, blandos non dedignata reflexit
In me oculos magnumque aliquid promittere uisa.
Nunc Corydone sonans, lasciuo nunc quoque Fauno
Sic placui et uiguit praemissus nutibus ante,
Post uerbis iuratus amor. Nunc (heu dolor!) absum,
70
A miser! et timeo ne taedia sumat amoris
Aut mihi sint fures, fateor: nam iam (male sensi!)
Surripuere mihi dominam quae ludere uellet.
LADON
Heu numquam fallunt praesagia dira parentum!
Nam, memini, aiebant quod te, si quando liceret,
75
Saeuus amor caperet, nimium quod tunc quoque paruus,
Mobilis ac petulans, blandus facilisque fuisses.
Ast nunc uince nefas ut uir: si uincere durum est, 
At sepone parum, donec ueniamus in urbem. 
CYDNVS
Ver fugit ante rosas aestusque refugit aristas,
80
Autumnus uolucres uitabit, bruma pruinas,
Systis amata sui quam cedat pectore Cydni.
LADON
A dolor et facinus! Mens ergo permanet ista?
Nec te pastorum reuocat priuata uoluptas?
Non facies haec pulchra soli? Nunc lumen amoenum, 
85
Nunc dulces umbrae dulcisque in gramine somnus
Et quae nunc leni flat mitior aura sopore.
Nec pecoris miseret, quod te spectante necatur? 
At me ut discedam sitiens grex cogit et hora.
Forsitan et poteris (nec longum est), Cydne, uenire
90
Huc, ubi uicini fons uergit limite prati
Lenis et inflexis riuus subpenetrat herbis.
Et iam sol rapidus totis incanduit agris:
Cernis ut arboreum crescens subducat apricum
Phoebus et extensas ramorum traxerit umbras.